زیارت قبر مطهر امام حسین (ع)

زیارت امام حسین (ع) و قبر مطهر ایشان، در تشیع آن‌قدر بزرگ و پرفضیلت شمرده‌شده است، که کمتر عمل دیگری را مشابه آن می‌توان یافت که این‌چنین به اقامه آن تأکید شده باشد و ثواب‌های عظیمی برای آن ذکرشده باشد.
برای مثال در فضیلت زیارت امام حسین (ع)، آن را با ده‌ها حج یا صد حج به همراه رسول خدا (ص) مقایسه فرموده‌اند.[1] همچنین امام صادق (ع)  در حدیث زیبایی چنین می‌فرمایند: به خدا قسم اگر شما را از فضیلت زیارت او (امام حسین (ع)) و قبرش خبر می‌دادم به‌کلی حج را ترک می‌کردید و احدی از شما حج نمی‌گزارد.[2]

این‌گونه روایات در باب زیارت امام حسین (ع) در حد تواتر در منابع شیعه موجود است و نزد همه فقهای شیعه ثابت‌شده است.

 

زیارت قبر مطهر امام رضا (ع)

زیارت قبر مطهر امام رضا (ع) مانند بقیه ائمه بزرگوار شیعه بدان تأکید شده است و روایات بسیاری در فضیلت زیارت قبر امام رضا (ع) نقل‌شده است[3]. در برخی از آن‌ها ثواب‌هایی نقل‌شده است که نشان از  برتری این زیارت بر زیارت قبر امام حسین (ع) دارد:

1- علی بن مهزیار نقل می‌کند از امام هادی (ع) پرسیدم: فدایت شوم زیارت امام رضا (ع) افضل است یا زیارت امام حسین (ع)؟
آن حضرت فرمود: «زیارت پدرم افضل است؛ زیرا امام حسین (ع) را هر گروهی از مردم زیارت می‌کنند؛ ولی پدرم را زیارت نمی‌کند، مگر شیعیان خاص و خالص ما».[4]

2. محمد بن سلیمان نقل می‌کند که از امام جواد (ع) در مورد مردی پرسیدم که برای انجام حج تمتع داخل مکه شد و خداوند بر انجام حج و عمره او را کمک کرد؛ سپس به مدینه رفت و بر رسول خدا (ص) سلام داد و آن جناب را زیارت کرد. پس‌ازآن به زیارت شما آمد؛ درحالی‌که به حق شما عارف بوده و می‌داند که شما حجت خدا بر مخلوقات هستید. همچنین توجه دارد که شما همان دری هستید که شخص برای توجه به خداوند باید از آن وارد شود و به شما سلام داده و زیارتتان کند. سپس به زیارت اباعبدالله الحسین (ع) رفته و به آن حضرت سلام می‌دهد. آنگاه به بغداد رفته و بر امام موسی بن جعفر علیه‌السلام، سلام می‌دهد. سپس به شهر خودش مراجعت می‌کند و پس از رسیدن موسم حج، خداوند متعال مجدداً حج را روزی او می‌کند. حال بفرمایید کدام‌یک از این دو افضل و برتر هستند؟ حجی که به‌جا آورده [و زیارت‌هایی که انجام داده] و برگشته و دوباره حج روزی او شده یا به خراسان رود و پدر بزرگوارتان علی بن موسی (ع) را سلام داده و زیارت کند؟

حضرت جواد (ع) در پاسخ فرمود: «افضل آن است که به خراسان رود و بر پدرم امام رضا (ع) سلام داده و آن جناب را زیارت کند و شایسته است که این زیارت را در ماه رجب انجام دهد، ولی امروزه (به‌صورت فوری) به آن مبادرت نکند؛ زیرا هم بر ما و هم بر شما از ناحیه سلطان خوف بوده و ممکن است در معرض اتهام واقع شویم». [5]

امام جواد (ع): زیارت پدرم افضل است؛ زیرا امام حسین (ع) را هر گروهی از مردم زیارت می‌کنند؛ ولی پدرم را زیارت نمی‌کند، مگر شیعیان خاص و خالص ما

این روایت باکمی تغییر در منابع دیگر نیز وجود دارد.[6]

 

بررسی روایات برتری زیارت قبر مطهر امام رضا (ع) نسبت به زیارت قبر مطهر امام حسین (ع)

روایت اول ذکرشده است که شیعیان کمتر به زیارت امام رضا (ع) می‌رفتند و قبر مطهر ایشان خالی از زیارت کنندگان بوده است.

در روایت دوم نیز آمده است که زیارت امام رضا (ع) بسیار صعب و دشوار بوده است و زیارت کنندگان تحت کنترل شدید حاکمیت آن دوران بوده‌اند.

با بررسی این روایات و شرایط زمانی و فشارهای حکومتی در آن عصر، می‌توان‌ این‌گونه این برداشت کرد که احتمالاً به خاطر شرایط آن زمان و وجود اختناق و خفقان در زمان امام جواد (ع)، مردم کمتر نسبت به زیارت قبر مطهر امام رضا (ع) مبادرت می‌نمودند و قبر مطهر این امام بزرگوار خالی از زیارت کننده بوده است. به همین خاطر احیا این عمل عبادی، آن‌هم در آن شرایط زمانی ثواب و فضیلت مضاعفی داشته است. درنتیجه، به نظر می‌رسد که این روایات تنها ناظر به برتری زیارت امام رضا (ع) بر امام حسین (ع) در آن شرایط خاص بوده و نشانگر برتری مطلق چنین زیارتی نیستند.